Register ayarı nasıl yapılır

Register nedir

Ofset baskıda tabaka, dört renk için sırayla dört ayrı silindirin altından geçiyor. Her renk bir öncekinin üstüne, tam aynı noktaya oturmalı. Bu üst üste oturmaya register deniyor.

Renkler tam çakışınca görüntü keskin. Birkaç onda milim kayınca kenarda ince bir renk taşması, bir hale çıkacak. Metin küçükse o kayma harfleri bulandıracak.

Register haçları

Tabakanın kenarına, iş alanının dışına küçük artı işaretleri basılıyor; bunların adı register haçı. Dört rengin haçı üst üste tam oturmuşsa baskı registerde. Kaymışsa hangi rengin ne kadar kaydığını yine o haçlardan okuyun.

Baskıcı büyüteçle, ya da baskı büyüteci denen özel mercekle haçlara bakacak. Kayma varsa ilgili silindirin yanal veya boyuna ayarını hafifçe kaydırıp birkaç tabaka daha basacak, sonra yeniden bakacak.

Register kaymasının sebepleri

Kağıdın nem alıp esnemesi, besleme sisteminin tutuşu, silindir baskısının aşınması, makine sıcaklığının oynaması; hepsi registeri çekiştiren sebepler arasında. Uzun tirajda makine ısındıkça küçük bir kayma başlar. Baskıcı bu yüzden tirajın ortasında da haçlara bakmalı.

Kağıdın lif yönü yanlış kesilmişse esneme büyür, register tutmakta zorlanacak. Ayrıntısı lif yönü sayfasında.

Tabaka kalınlığı da işin içinde. Kalın kartonda tabaka az esner, register kararlı kalacak. İnce kağıtta az bir nem bile esnemeyi baskı boyunca sürdürüyor; ilk yüz tabakayı orada sık sık kontrol edin.

Register ile tram ilişkisi

Register kayması tram noktalarının birbirine göre yerini de bozacak. Dört rengin tramı belli açılarla dizili; çakışma tam olmayınca o açı ilişkisi bozulur, moiré denen istenmeyen desen ortaya çıkacak. Konunun ayrıntısı tram ve nokta kazancı sayfasında.

Tramlı alanda küçük bir kayma, düz renkteki büyük bir kaymadan daha çabuk göze gelecek. Göz tekrarlayan desendeki bozulmaya daha duyarlı.

Register kaymasının işe etkisi

İnce çizgili logo, küçük punto yazı ve tram geçişleri kaymadan en çok etkilenen kısım. Kalın renk bloklarında ve büyük görsellerde birkaç onda milim neredeyse görünmez.

Kesim işlerinde ayrı bir başlık daha var: baskı ile kalıp arasındaki hizanın kayması. O konuya kesim kayması sayfasından bakın. İki kayma birbirinden bağımsız: renkler arası kayma ayrı bir hesap, baskıyla kesim kalıbı arasındaki hiza ayrı.

Tiraj boyunca register takibi

Baskıcı ilk tabakaları makineden çıkar çıkmaz kontrol etmeli. Register tutturulduktan sonra bile belirli aralıklarla tabaka çekip yeniden bakacak. Uzun bir tirajda bu kontrol yarım saatte bire kadar sıklaşır; makine ısındıkça ya da rulo değiştikçe register hafifçe kayıyor.

Bazı yeni makineler kamera sistemiyle haçları sürekli okuyup küçük sapmaları kendi düzeltir. Eski makinelerde iş tamamen baskıcının gözüne ve deneyimine kalmış; büyüteç masadan eksik değil.

Tasarımda alınabilecek önlem

Register kayması tamamen ortadan kalkmaz, ama tasarım bazı riskleri kısar. İnce çizgili çerçeveler ve birbirine bitişik farklı renkli alanlar en duyarlı bölge. Böyle geçişlerde keskin sınır yerine küçük bir tramlı geçiş bırakın; kayma o zaman göze batmayacak.

Siyah metni genelde tek renkte, yalnız siyah kanalda basıyoruz; register kayması ona dokunmuyor. Metni renkli katmanlara bölmek gerekmedikçe bu yolu seçin.

Kağıt partisi değişince register

Aynı iş için ikinci tiraj basılırken kağıt yeni bir partiden geldiyse nem oranı ve esneme davranışı öncekinden ayrı. Baskıcı bu yüzden ikinci tirajda registeri baştan kurar, ilk tirajın ayarlarını kopyalamaz. Rulo kağıtta bobin değişince de benzer bir durum doğacak; yeni bobinin ilk metrelerini kontrol altında bulundurun.

İki ayrı tarihte basılan aynı işin register davranışı bu yüzden birebir tutmayabilir, ölçülemeyecek kadar küçük bir farkla da olsa. Kritik işlerde her tirajın kendi kontrol kaydı olmalı.

Operatör deneyimi neden hâlâ önemli

Otomatik kamera sistemleri register takibini kolaylaştırıyor, ama her sorunu tek başına çözmez. Kağıdın kendi yapısından gelen düzensiz bir esneme, sensörün baktığı yerden başka bir noktada çıkacak. Yıllarca aynı makinede çalışmış bir baskıcı, sensörün uyarmadığı ama gözünün alıştığı küçük bir farkı yakalayacak.

Bir baskıcımız geçen yıl otomatik sistemin "registerde" dediği bir tirajda kenarlarda çok hafif bir renk kayması gördü. Makineyi durdurup elle kontrol etti. Sensör tabakanın ortasını ölçüyordu, kenardaki kayma o ölçümün dışında kalmıştı. O günden beri kenar bölgelerine de düzenli olarak elle bakıyoruz.

Sipariş öncesi register hassasiyeti belirtilmeli

Bazı işlerde kayma tolere edilebilir; geniş renk bloklu bir poster böyle. Bazı işlerde ise en küçük kayma göze batacak: ince çerçeveli bir kartvizit, tipografik ağırlıklı bir kapak. Sipariş verirken işin bu hassasiyetini matbaaya söyleyin. Baskıcı o zaman hızdan çok kararlılığa oynayacak.