Kısmi lak için kalıp gerekir mi

Klişe gerekli mi

Tüm yüzeyi kaplayan dispersiyon ya da UV lakta klişeye gerek yok, makine lakı tabakanın tamamına sürer. Kısmi UV lakta iş başka. Lak yalnızca istenen desende kalsın diye ayrı bir baskı plakası gerek. O plakaya klişe deniyor; kesim kalıbından ayrı bir parça.

Klişenin tekrar kullanımı

Aynı tasarım yeniden basılacaksa saklanan klişe tekrar takılıyor; ikinci siparişte klişe parası yok. Tasarım değişti mi klişe de yeniden hazırlanacak, eskisi başka işe uymaz.

Desenin sınırları

Kısmi lakın en temiz çıktığı yer küçük ve net konturlu desen. Çok ince çizgide ve birbirine yakın küçük harfte klişe bulanık. Logo ve büyük tipografi bu tekniğin işi.

Kısmi lak ile sıcak yaldız aynı mantığın iki hâli; ikisinde de desen bir klişeye kazınıyor. Fark şurada: yaldız metal bir folyo bırakıyor, kısmi lak yalnız parlaklık farkı. Renk tarafında bir katkısı yok.

Baskıyla hizalama

Kısmi lak baskı deseniyle tam örtüşecek. Klişe tabakaya değerken baskının kaydığı yere denk gelirse lak alanın dışına taşacak. Register ayarı burada da işin belkemiği; baskıyla lak katmanı arasındaki uyuma tabaka tabaka bakın.

Bir ürün etiketinde marka adının üstüne kısmi lak istendi. İlk baskıda birkaç tabakada lak harfin dışına taştı. Register'ı düzelttik, sorun kapandı. Böyle işlerde ilk birkaç tabakanın kontrolü bütün tirajı kurtaran adım.

Alan genişledikçe

Kısmi lak küçük bir logoyu kaplıyorsa klişe de küçük, parası az. Alan büyüdükçe, mesela kutunun bir yüzünü baştan sona kaplayan bir desende, klişe de büyüyor; para yukarı çıkacak. Bazı atölyeler burada tüm yüzeye UV lak çekip yalnızca zemini mat bırakmayı öneriyor. Ortaya ters bir kontrast çıkıyor, klişeye de gerek yok; bazı tasarımda bu yol kısmi laktan ucuz.

Numune onayı

Klişe hazır oldu mu birkaç deneme tabakası basıp müşteriye gönderiyoruz. O numunede lakın parlaklığına, konturun keskinliğine ve baskıyla hizasına bakın. Numune onaylanmadan seri üretime geçmeyin; klişedeki küçük bir hata bütün tirajda tekrarlanacak.

Klişesiz alternatifler

Kısmi parlaklığın tek yolu klişeli lak değil. Zeminin tamamını mat lak ya da mat selefonla kaplayıp belirli bir bölgeyi parlak baskı mürekkebiyle öne çıkarmak da bir yol. Klişeye gerek yok; parlaklık farkı da kısmi UV kadar keskin değil. Seçim tasarımın bütçesine ve istenen etkiye bağlı.

Sipariş verirken hangi bilgi gider

Kısmi lak isteyen bir tasarımda desenin sınırları, baskı dosyasından ayrı bir katman hâlinde gitmeli. Klişe ölçüsü kutunun ya da etiketin ölçüsüyle birlikte belirlenecek. Bilgi eksik giderse klişeci geri dönecek, süreç uzayacak. Baştan eksiksiz bir dosya en kısa yol.