Kuşe mi bristol mü: aradaki fark

İkisi de kaplı, ikisi de farklı

Kuşeyle bristolün ortak yanı kaplama. İkisinin de yüzeyine kaolin esaslı bir tabaka çekili; mürekkep o tabakanın üstünde duracak, hamura işlemeyecek. Fotoğraf, logo, canlı renk isteyen her iş bu yüzden kaplamalı kâğıtta.

Buradan sonrası ayrılıyor. Kuşe ince bir kâğıt, elinizde dergi sayfası gibi bükülecek. Bristol kalın bir karton; kartvizit ya da davetiye gibi elde dik durması gereken işlerin malzemesi.

Bir müşterimiz geçen bahar düğün davetiyesi için kuşe istedi, numune eline gelince fikrini değiştirdi. İnce kâğıt elde yumuşak kalıyordu, davetiyede ağırlık hissi yoktu. Bristole geçtik, aynı gün ikinci numuneyi bastık.

Gramaj aralığı nereden başlar

Kuşenin aralığı 80 g/m² gibi ince bir kâğıttan 170 g/m² dolayına kadar. Bu aralıkta broşür, dergi iç sayfası, katalog ve ince kitap kapağı basılıyor. 170 üstü kuşeler de var, ama o noktadan sonra kâğıt bristol gibi davranacak; katalog kapağı için iyi.

Gramaj ile kalınlık ayrı ölçüler, konuyu ayrı bir rehberde anlattık. Bristol tarafında alt sınır 200 g/m². Kartvizitte 300 ile 350 g/m² sık gördüğümüz aralık. Kutu kapağı ya da menü için 400 g/m² üstüne çıkan bristoller de var.

170 ile 200 arasındaki boşlukta iş hangi tarafa yakınsa oraya gidecek. Broşürün son sayfası kapak gibi duracaksa kalın kuşeye çekiyoruz; kartvizit gibi tek başına duracaksa ince bristole.

Kaplama parlaklığı baskıyı nasıl değiştirir

Mat ve parlak hâl ikisinde de mevcut. Parlak kaplama ışığı geri verecek; renkler canlanacak, siyah koyulaşacak. Mat kaplama ışığı dağıtacak, gözü yormayacak; metin ağırlıklı işlerin yeri orası.

Kaplamanın kalınlığı fiyata ve baskı kalitesine de dokunuyor, o başka bir yazının konusu. Parlaklık seçimi kâğıdın kalınlığından bağımsız. İnce kuşede de mat kaplama olur, kalın bristolde de parlak.

Kırımda ve kesimde davranış farkı

İnce kuşe elle katlanacak, çizgi açmaya gerek yok. Bristol öyle değil. Kartona iz açmadan katlarsanız yüzey çatlayacak, kaplama tabakası kırılacak, o çizgi hiç düzgün durmayacak.

250 g/m² üstündeki bristollerde bu yüzden pilyaj çekiyoruz. Önce kartona bir iz açılacak, katlama sonra o izden geçecek. Kuşede gerek yok; katlanacaksa kırım makinesinden geçecek, o kadar.

Kesim tarafında da fark belli. İnce kuşe tabaka hâlinde giyotinden rahat geçecek. Kalın bristol bıçağın yavaş inmesini, bazen ikinci geçişi isteyecek. Yoksa kenar pürüzlü kalır, koyu renkli bristolde o pürüzü gözle yakalarsınız.

Hangisi hangi işe gider

Broşür, dergi, ince katalog, iç sayfa dolgusu kuşede. Kartvizit, davetiye, menü, kutu kapağı, dosya gömleği bristolde. Kararı çoğu zaman ürünün elde nasıl durması gerektiği verecek.

Dergi kapağına bristol de düşünülebilir, ama o zaman ciltleme makinesi kalın kapağı zımbalarken zorlanacak. Kalın kartvizit kuşeden çıkarsa kart elde bükülecek, cüzdanda kısa sürede kırışacak.

Karar netleşmiyorsa iki numune isteyin. Aynı tasarımı bir kuşeye bir bristole bastırın, ikisini de elinize alın. Fark parmağınıza değdiği an ortaya çıkacak.

Baskı makinesinde davranış farkı

Ofset makinesinin işi kâğıdı tutan ve iten silindirlerde. İnce kuşe aralarından kolay geçecek, tabaka besleyici üst üste birkaç yaprağı sorunsuz çekecek. Bristol kalınlaştıkça besleme zorlaşacak, makine ayarı değişecek, hız düşecek.

Kalın bristolde tabakalar birbirine yapışabilir, özellikle nemli havada. Baskıdan önce tabakayı havalandırın, yaprakları birbirinden ayırın. Bir davetiye işinde bu adım atlandı; makineye iki yaprak birden girdi, baskı o kısımda leke bıraktı. İşi baştan aldık, tabakayı havalandırıp yeniden bastık.

İnce kuşede böyle bir sorun neredeyse hiç çıkmıyor; kâğıt hafif olduğundan tabakalar kendiliğinden ayrık.

Kesim tarafındaki fark da elde belli. İnce kuşe tabakası bıçağın altında hafif titreyecek; kenar düzgün çıksın diye bıçağı keskin tutun. Kalın bristolde titreşim az, buna karşılık bıçak kartona daha uzun temas etmeli. Yoksa kenar pürüzlü kalacak, ikinci geçiş şart.