Ambalaj kartonu: kraft, dubleks ve tripleks

Güncelleme: 12 Eylül 2026 7 dakika okuma Rehber

1.Yüzey kaplaması2.Üst lif katı3.Orta lif katı4.Arka lif katı

Çok katlı karton, örnek kesit Yüzey kaplaması ile lif katları ayrı gösterilir · Katman yapısı ürün sınıfına göre değişir · Kalınlıklar temsilidir

Ambalaj kartonu, kutu ve koli için üretilen, ISO tanımına göre 250 g/m² üstündeki kâğıt esaslı malzeme. Katlanır kutu kartonunda dört ana sınıf var ve DIN 19303 koduyla ayrılır. GZ baştan sona ağartılmış selülozdan, GC ortası mekanik hamur olan birincil liften yapılır. GD, piyasada dubleks diye bilinen gri arkalı geri dönüşümlü karton; GT ise çoğunlukla tripleks adıyla satılan beyaz veya krem arkalı geri dönüşümlü karton. Kraft karton ağartılmamış kimyasal selülozdan yapılır, kahverengi ve uzun liflidir. Aynı kalınlık için en düşük gramajı GC, en yüksek gramajı GZ ister.

Kısaca

GZ üç katı da ağartılmış selüloz olan birincil lifli karton, GC ortası mekanik hamurlu birincil lifli karton.
Dubleks (GD) geri dönüşümlü ve gri arkalı, tripleks (GT) geri dönüşümlü ve beyaz ya da krem arkalı.
450 µm kalınlık bir GC2 föyünde 250 g/m², bir GZ föyünde 330 ile 350 g/m² arasında çıkıyor.
Kraft liner ve test liner oluklu mukavvanın düz yüzey kâğıtları.

İçindekiler 14 bölüm

Bölüm 1 / 14

Kısaca
Ambalaj kartonunda katman yapısı
Karton sınıfları tablosu
Kraft karton
Dubleks karton
Tripleks karton
Kraft liner ve test liner
Her katmanın görevi
Hangi ürün hangi kartonu ister
Nem ve saklamanın karton seçimindeki payı
Baskı yüzeyinin pürüzsüzlüğü ne değiştirir
Sık sorulanlar
Kullanım notu
İlgili rehberler

Ambalaj kartonunda katman yapısı

Katlanır kutu kartonu kâğıt makinesinde tek geçişte birden fazla lif katıyla üretilir: üst kat, bir ya da birkaç orta kat ve arka kat. Üst kat baskı yüzeyini, arka kat kutunun iç yüzünü oluşturur. Orta kattaki hamur kartonun hacmini belirler.

Dubleks ve tripleks ticari adlar. Fiziksel kat sayısını göstermezler, siparişte bu yüzden sınıf kodunu yazın.

Karton sınıfları tablosu

Kod	Yaygın adı	Üst kat	Orta kat	Arka kat
GZ	SBS, ağartılmış selüloz karton	Beyaz, ağartılmış selüloz	Beyaz, ağartılmış selüloz	Beyaz, ağartılmış selüloz
GC1	FBB, beyaz arkalı	Beyaz	Açık renkli, mekanik hamur	Beyaz
GC2	FBB, krem arkalı	Beyaz	Açık renkli, mekanik hamur	Açık renkli
GT1	Tripleks, beyaz arkalı	Beyaz	Gri, geri dönüşümlü	Beyaz
GT2	Tripleks, krem arkalı	Beyaz	Gri, geri dönüşümlü	Krem
GD1, GD2, GD3	Dubleks	Beyaz	Gri, geri dönüşümlü	Gri

İlk harf G olan bütün sınıflarda üst yüz kuşeli; kuşesiz karşılıkları U harfiyle başlar. GD sınıflarında rakam arka yüzün rengi yerine hacmi söyler: GD1 1,45 cm³/g üstü, GD2 1,30 ile 1,45 arası, GD3 1,30 altı. Kodun bütün harfleri geri dönüşümlü karton rehberinde tek tek açılıyor.

Hacim sınıflar arasında büyük fark yaratır. Yayımlanmış föy örneklerinde hacim GC2'de 1,75 ile 1,91, GD2'de 1,37 ile 1,44, GZ'de 1,14 ile 1,33 cm³/g. 450 µm kalınlık için gereken gramaj bu yüzden GC2'de 250 g/m², GD2'de yaklaşık 320 g/m², GZ'de 330 ile 350 g/m² arası. Kalınlıkla gramajın bağı kâğıt gramajı rehberinde.

Kraft karton

Kraft hamuru sülfat yöntemiyle elde edilen kimyasal selüloz. Yöntem odundaki linyinin büyük kısmını uzaklaştırır ve uzun lif bırakır; kraft kâğıt ile kartonun çekme ve yırtılma dayanımı buradan geliyor. Ağartılmamış hamur koyu kahverengi kalır, ağartılınca beyaz kraft ürün elde edilir. DIN 19303 kodunda ağartılmamış selüloz N harfiyle gösterilir.

Kuşeli kraft karton içecek taşıyıcı gibi dayanım isteyen kutularda sık görülür. Kahverengi zemin açık baskı renklerini koyulaştırır; tasarımda açık ton varsa beyaz mürekkep altlığını baskı numunesinde deneyin. Kraft kâğıdın türleri kraft kâğıt ve karton rehberinde.

Dubleks karton

Dubleks adıyla satılan GD kartonda üst kat beyaz ve kuşeli, orta kat ile arka kat gri geri dönüşümlü lif. Bir üreticinin GD2 föyünde 300 g/m² karton 410 µm, 400 g/m² karton 590 µm kalınlıkta.

Gri arka yüz kutunun içinde kalıyorsa ve iç yüze baskı girmiyorsa dubleks bu kutu için yeterli. Kuru gıdaya doğrudan değecek kutuda geri dönüşümlü lifteki mineral yağ kalıntısı için işlevsel bariyer gerekir.

Tripleks karton

Tripleks adıyla satılan kartonlar çoğunlukla GT sınıfında: orta kat gri geri dönüşümlü lif, arka yüz ise beyaz (GT1) veya krem (GT2). GT3, GT2 ile aynı yapıda ama hacmi daha düşük; GT4'te arka yüz kahverengi. Ticari ad tek başına arka yüzün rengini kesinleştirmez, siparişe kodu yazın.

Kutunun iç yüzü açılınca görünüyorsa beyaz arkalı karton gerekiyor. Ağır ürün veya büyük ambalajda kalınlığı ve bükülme direncini föyden karşılaştırın, numuneye ürünü koyup deneyin. Pilyajı üretim kartonunun ölçülen kalınlığına göre hazırlayın; kanal hesabı pilyaj rehberinde.

Kraft liner ve test liner

Kraft liner ve test liner, oluklu mukavvanın düz yüzey kâğıtları. Dalgalı kâğıt bu iki düz katın arasına yapıştırılır.

Kraft liner birincil kraft lifinden, test liner geri dönüşümlü liften üretilir. Seçimi gramajla sınırlamayın, ürün föyündeki patlama ve sıkışma değerlerini karşılaştırın. Bir kolinin iç ve dış linerleri farklı ürünlerden olabilir; taşınacak ağırlığı ve istif süresini koli üreticisine bildirin.

Her katmanın görevi

Kartonun bükülme direnci kabaca kalınlığın küpüyle artar. Hacimli bir orta kat kalınlığı az gramajla yükseltir. Mekanik hamurlu ortası GC sınıfını aynı gramajda en kalın sınıf yapar, bu kalınlık da bükülme direncine yansır.

Kenardan alınan kesit sınıfı kabaca gösterir: gri orta kat geri dönüşümlü lifi, gri arka yüz GD sınıfını işaret eder. Malzeme siparişini yine de üreticinin ürün adı, sınıf kodu ve gramajıyla verin.

Hangi ürün hangi kartonu ister

İhtiyaç	Sınıf	Gerekçe
Gıdaya doğrudan temas, koku ve tada duyarlı ürün	GZ veya GC	Birincil lif; birer GZ ve GC üretici föyünde AB 1935/2004 gıda teması uygunluğu yazılı
Kuru gıda, geri dönüşümlü kutu	GD veya GT ile işlevsel bariyer	Geri dönüşümlü lifte mineral yağ kalıntısı bulunabilir
İç yüzü görünen kozmetik kutusu	GZ, GC1 veya GT1	Arka yüz beyaz
İç yüzü görünmeyen genel ürün kutusu	GD2	Gri arka yüz içte kalır
İçecek taşıyıcı	Kuşeli kraft karton	Uzun lifli kimyasal selüloz, yüksek yırtılma dayanımı
Nakliye kolisi, ağır ürün	Oluklu mukavva	Dalgalı ara kat istif yükünü taşır

Gıda ambalajında tabloya ek olarak gıdanın türünü, temas süresini ve sıcaklığını tedarikçiye bildirin ve karton üreticisinden uygunluk beyanı isteyin. Kozmetik kutusunda lak, selefon ve yaldızın üst yüzeye tutunmasını numunede görün. İlaç kutusunda küçük yazının okunurluğunu üretim kartonuna basılmış numunede ve katlamadan sonra kontrol edin.

Karton sınıfını değiştirdiğinizde onaylı numuneyle karşılaştırıp katlama ve dayanım denemesini tekrarlayın.

Nem ve saklamanın karton seçimindeki payı

Bir karton üreticisi baskı ve işleme ortamı için %45 ile %60 bağıl nem ve 20 ile 23 °C veriyor. Nem alan karton baskı yüzüne doğru kıvrılır. Fazla kuruyan karton arka yüze doğru kıvrılır, kırılganlaşır ve pilyajda temiz katlanmaz.

Nemli ortamda duracak ambalaj için üreticinin nem dayanımı verilerine ve kaplama seçeneklerine bakın, kutuyu gerçek depo koşulunda deneyin. Palet, ambalaj açma ve bekleme süreleri kâğıt depolama rehberinde.

Baskı yüzeyinin pürüzsüzlüğü ne değiştirir

Pürüzsüz yüzey mürekkebi eşit aktarır, ince çizgi ve küçük yazı keskin çıkar. Föylerde bu değer çoğunlukla PPS pürüzlülüğü olarak mikronla verilir ve küçük sayı daha düz yüzey demek. Bir GC2 kutu kartonu föyünde üst yüz için en çok 1,4 µm yazılı; parlak kuşe kâğıtta aynı ölçü 0,7 µm civarında.

Barkod ve küçük yazı taşıyan kutuda farklı kartonları aynı tasarımla basılmış numuneler üzerinden karşılaştırın.

Sık sorulanlar

Dubleks ile tripleks arasındaki fark nedir?

İkisi de orta katı gri geri dönüşümlü lif olan kuşeli karton. Dubleks (GD) kartonun arka yüzü gri; tripleks adıyla satılan GT sınıfında arka yüz beyaz (GT1) veya krem (GT2). Kutunun içi görünecekse GT sınıfı gerekir.

Kraft karton neden kahverengi?

Kraft hamuru sülfat yöntemiyle elde edilen kimyasal selüloz ve ağartılmadığında koyu kahverengi kalır. Yöntem linyinin çoğunu uzaklaştırıp uzun lif bıraktığı için karton çekme ve yırtılmaya dayanıklı. Ağartılmış kraft hamurundan beyaz ürün de yapılır.

Kraft liner ile test liner arasındaki fark ne?

İkisi de oluklu mukavvanın düz yüzey kâğıdı. Kraft liner birincil kraft lifinden, test liner geri dönüşümlü liften üretilir. Seçimi ürün föyündeki patlama ve sıkışma değerleriyle yapın.

Gıda ambalajında hangi karton kullanılmalı?

Doğrudan temas eden ve kokuya duyarlı üründe birincil lifli GZ veya GC karton; bu sınıflardan birer üretici föyünde AB 1935/2004 gıda teması uygunluğu yazılı. Geri dönüşümlü GD ve GT kartonda mineral yağ geçişine karşı işlevsel bariyer gerekir. Tedarikçiden uygunluk beyanı isteyin.

Kâğıt ile kartonun sınırı nerede?

ISO tanımında 250 g/m² üstündeki kâğıt karton sayılır ve kalınlık çoğunlukla 0,30 mm'yi geçer. Sınırın istisnaları var; siparişte gramajla birlikte sınıf kodunu ve kalınlığı yazın.

Kullanım notu

Bu yazı genel bilgi verir. Malzeme, makine ve ölçü değerlerini işe başlamadan önce tedarikçinizin teknik föyüyle veya çalıştığınız matbaayla doğrulayın. Ayrıntılar kullanım koşulları ve sorumluluk reddi bölümünde yer alır.

WhatsApp'ta paylaş

Kâğıt ve karton bölümünde 3 rehber daha