Oluklu mukavva çeşitleri: B, C, E dalga

Oluklu mukavvanın yapısı

Oluklu mukavva üç katman kâğıttan çıkıyor. İki yanda düz liner var, ortadaki dalga şeklinde kıvrılmış kâğıt o iki lineri birbirine tutturacak. Dalgalı katman tabakayı ayakta tutan iskelet.

Dalganın yüksekliği ve sıklığı değiştikçe kutunun tuttuğu darbe de değişecek. Yüksek dalga daha çok hava boşluğu bırakacak, yastıklama gücü de onunla artacak. Alçak dalgada boşluk az; yüzey düzleşecek, baskıya yatkın hâle gelecek.

Dalga tipleri ve yükseklikleri

B dalga, elde tutulan ve üst üste yığılan kutuların çoğunda kullanılan tip. Kalınlığı taşıma dayanımıyla baskı yüzeyi arasında orta yolu buluyor.

C dalga daha kalın, basınca daha dayanıklı. Beyaz eşya parçası, ağır sanayi ürünü; ne gelirse bu dalgadan.

E dalga ince ve sık kıvrımlı, yüzeyi neredeyse düz kâğıt gibi. Kozmetik kutusunda ya da perakende rafına çıkacak bir ambalajda flekso ve ofset bu yüzeyde net çıkacak.

Çift oluklu mukavva

Çift oluklu mukavvada iki dalga katmanı üç linerin arasına yerleşiyor. İki dalga üst üste gelince kutu tek dalgalıdan çok daha fazla ağırlık kaldıracak; büyük hacimli ve ağır ürünler bu kutuyla taşınacak.

Bir mobilya parçası için önce tek dalgalı denedik, köşeler ilk kaldırışta çöktü. Çift dalgaya geçtik, kutu paletle taşınırken bile şeklini korudu.

Çift oluklu kalın olduğundan kırım ve katlama daha çok kuvvet istiyor, kesim bıçağını da ona göre ayarlayın.

Dalga yönü ve kırımda dikkat edilen nokta

Oluklu mukavvada dalga kâğıdı tek yönde uzanan bir yapı. Kutu o yönde bükülünce dalgalar kırılmadan yatacak, katlama düzgün çıkacak. Dalga yönüne dik kırımda dalgalar kırılacak, kırım hattı düzensiz ve pürüzlü kalacak.

Kesim şablonunu hazırlarken kırım çizgilerini dalga yönüyle aynı doğrultuda tutun. Bir müşteri hızlı teslim isteyince kalıbı elimizdeki tahtadan kestirdik, dalga yönü ters geldi. Kutunun kapak kırımı çatladı, bütün parti yeniden basıldı. O günden sonra sipariş formuna dalga yönü ayrı bir satır olarak girdi.

Kutunun taşıdığı yük dalga yönüne paralel geldiğinde dayanım artacak, dik geldiğinde kutu çabuk ezilecek. Kutuyu tasarlarken hangi yüzün ağırlığı taşıyacağını dalga yönüyle birlikte düşünün.

Dalga seçimi nasıl yapılır

Kutuyu kurarken ilk bakılan yer, içine girecek ürünün ağırlığı ve kırılganlığı. Ağır ve sert bir ürüne C dalga ya da çift oluklu gerekecek; kırılgan ama hafif bir üründe B çoğu zaman yeterli. Ambalaj rafta göz önünde duracaksa ve üstünde ince baskı detayı varsa E dalga isteyin.

Bir kozmetik markası ilk denemede kutuyu B dalgadan çıkardı, ince yazılar biraz bulanık göründü. E dalgaya geçtik, aynı baskı belirginleşti; ürün hafif olduğundan taşıma dayanımı da yetti. Aynı kalıbı başka bir müşteri ağır cam şişe için isteyince C dalgaya çevirdik.

Seçim yükseklikle bitmeyecek. Liner kâğıdının gramajı da dayanımı belirleyecek. İnce liner ile kalın dalga birleşince kutu hafif kalacak, ama darbeye karşı beklenen direnci vermeyecek. Liner ile dalgayı birlikte düşünün; kutunun gerçekte ne yaptığı ancak o zaman ortaya çıkacak.

Baskı yöntemiyle ilişkisi

Oluklu mukavvaya çoğunlukla flekso basılıyor; büyük adetli ve düz renkli işlerde bu yöntem hızlı. Küçük adetli, çok renkli ya da fotoğraf kalitesinde görsel isteyen işlerde kutu önce düz kartona basılacak, sonra oluklu mukavvaya kaplanacak. Bunun adı laminasyon ya da kaplama.

E dalganın yüzeyi düz olduğu için doğrudan baskı bile iyi çıkacak; rafta duracak kutularda markalar bu yüzden E dalgaya yöneliyor. Dalgalı malzemenin kesim masasındaki huyunu oluklu mukavva kesimi sayfasında anlattık. B ve C dalgada yüzey pürüzü daha açık kaldığından, ince detaylı baskılarda kaplama daha güvenli.

Hangi yöntem seçilirse seçilsin dalga tipi baskıdan önce belli olmalı. Kaplama yapılacaksa kartonun ölçüsü ve gramajı dalgaya göre ayarlanmalı. Sonradan değiştirmek kalıbı ve baskı ayarını baştan kurmak demek.