Sıvama kutu nedir: mukavva, kaplama ve üretim

Katlanır kutudan farkı ve kapak türleri

Katlanır kutunun kurma işi paketleyende. Sıvama kutuyu kurulu yollarsınız; aynı adet için daha çok koli, daha çok palet, daha yüksek nakliye demek. Sipariş kararını verirken depo ve sevkiyat hacmini de hesaba katın.

Kapak düzeni birkaç türlü. Üstten geçmeli kutuda kapak, gövdenin üstüne geçen ayrı bir parça; iki parçayı ayrı kurup ayrı kaplarsınız. Kitap tipi kutu tek kapakla açılır, kapanışı çoğu kez gömme mıknatısta. Çekmeceli kutuda iç tepsi dış kılıfın içinde kayar. Menteşeli kutuda kapağı gövdeye kaplama kâğıdının kendisi bağlıyor, menteşe orada kâğıdın bükülme yeri. Hangi tipin hangi doluma oturduğuna kutu tipleri rehberine bakarak karar verin.

İç ölçüden dış ölçüye

Ölçü ürünün kendisinden başlar. İç ölçüyü, ürün ölçüsüne yerleştirme payı ekleyerek bulun. Siparişte iç ölçüyle dış ölçünün nasıl yazılacağını iç ve dış ölçü rehberinden okuyun. Gövdenin dış ölçüsü için iç ölçüye iki duvar payı ekleyin; bir duvar, mukavva kalınlığı t ile kaplama kalınlığı k toplamı kadar. Kapağın iç ölçüsü, gövdenin dış ölçüsüne iki boşluk payı b eklenmiş hâli. Kapağın dış ölçüsünü de aynı yoldan, kapak duvarının t ve k değerleriyle hesaplayın.

b sıfır olamaz. Kapağı gövdeye göre büyüten üç kalem sayılır; levhanın kendi kalınlık toleransı, tutkal katmanı ve köşede üst üste binen kâğıt. Bir gri mukavva föyünde kalınlık toleransı ±⁠%5 veriliyor, 2,00 mm nominalde bant 1,90 ile 2,10 mm. Üstüne bir de kalıpla kesimin yaklaşık ±0,5 mm konum payı var. Bir ambalaj üreticisinin ölçülendirme notunda köşe dikişlerinde kaplama ve dönüş payından 0,3 ile 0,6 mm malzeme birikmesi kayıtlı. Kalınlığı kumpasla ölçün, çizimi ölçtüğünüz değerle kurun.

b için başlangıç değeri kutu kurgusuna bağlı. Yayımlanmış bir kutu mühendisliği notunda çekmeceli kutuda kılıf ile tepsi arasına kenar başına 0,5 ile 1,0 mm, üstten geçmeli kapakta toplam boşluğa 1,5 ile 5,0 mm veriliyor. Kendi işinizde bandın neresinde duracağınızı, kurumuş numunede kapağın gövde üstünde ne hızla indiğine bakarak seçin. k için de bir başlangıç var; bir kutu üreticisinin rehberinde kaplama kâğıdının bitmiş duvara eklediği kalınlık 0,1 ile 0,3 mm.

Varsayımlı örnek: t 2,0 mm, k 0,2 mm, b 1,0 mm, iç ölçü 100 mm olsun. Bu değerlerle gövde dışarıdan 104,4 mm, kapak içeriden 106,4 mm, kapak dışarıdan 110,8 mm. Sayılar hesabın nasıl yürüdüğünü gösteren varsayım; kendi b değerinizi numuneden alın.

Kaplama kâğıdı nasıl hazırlanır

İlk iş baskı. Ofset baskıdan sonra yüzeye selefon ya da lak girer; ikisi de tutkalın tutunacağı yüzeyde ayrı bir katman. Selefonlu kâğıtta yapıştırma alanını ayrı düşünmek gerektiğini selefon üzerine yapıştırma rehberi anlatıyor.

Basılı tabakayı açınım halinde kestirin. Açınımda dört duvarın kaplaması, taban ve kenardan içeri dönecek pay bir arada durur; köşelere de çentik açtırın, yoksa kâğıt katlanırken kendi üstüne biner. Bir ambalaj üreticisinin kalıp çizim rehberi sıvama kutu kaplamasında dönüş payını dört kenarda 15 ile 20 mm veriyor, elle kutu yapan bir atölye tarifinde de pay yaklaşık 15 mm. Payı mukavva kalınlığına ve kutu derinliğine göre kalıpçıyla birlikte belirleyin. Kalıbın parçaları kesim kalıbı rehberinde sayılı; siparişte hangi bilginin yazılacağını kalıp siparişi rehberinden kontrol edin.

Lif yönü bu kâğıtta iki yerde kendini gösterir, dönüş kenarında ve köşede. Lif dönüş kenarına paralel gelirse kâğıt kırışmadan yatar; dik düşerse o kenar hem zor döner hem tutkalla birlikte dalgalanır. Tutkalın suyu kâğıdı asıl liflere dik yönde büyütür; lif kenara dik geldiğinde büyüyen yön kenar boyunca uzanır, kutunun ağzındaki iz de oradan. Tek parça açınımda dört kenarın hepsi aynı anda paralel olamaz; hangi kenarın kritik olduğuna karar verin, lif yönünü çizime o kenara göre yazın. Kâğıdın hangi yöne rahat büküldüğünü anlamak için lif yönü rehberindeki yırtma denemesini yapın.

Mukavva gövde ve köşe birleştirme

Mukavvayı önce ebada kestirin. Bundan sonrası iki yoldan biri. Birinci yolda taban ile dört duvar tek parça kalır, duvarların döneceği yere V biçiminde kanal açılır; duvarı yukarı kaldıran menteşe, kanalın altında kalan ince tabaka. İkinci yolda taban ile duvarlar ayrı kesilir, duvarlar tabanın kenarına dik oturur.

Köşeler birleştirilmeden gövde ayakta durmaz.

Köşe bantlama makinesi dört köşeye aynı anda kâğıt bant vuruyor; küçük atölyede aynı işin aleti kâğıt bant ya da tel zımba. Tel zımbada zımba ucu iç yüzde kabarık nokta bırakmasın; astarın altında kalan nokta bile parmağa belli.

Kaplama iki türlü. Sıvama makinesi kâğıdı tutkallar, gövdeyi üstüne bastırır, kenarları içeri kıvırıp köşeleri sıkıştırır; hız yüksek, işçilik payı düşük, hazırlık ve ayar süresi var. Elle sıvamada usta kâğıdı sürer, gövdeyi yerleştirir, kenarları tek tek döner. Küçük adette ve karmaşık gövdede el işi yerinde; ton ile yerleşim farkını numunede görün.

Sıvama sırası ve kontrol noktaları

Mukavvayı kesin, köşeyi birleştirin, kaplamayı tutkallayın, gövdeyi kâğıda oturtun, kenarları içeri döndürün, astarı yapıştırın, sonra kutuyu kurumaya bırakın. Kapakla gövde bu sırayı ayrı ayrı görür, birleşmeleri en sonda.

Kontrol noktaları da sıraya bağlı. Tutkal fazla sürüldüğünde kâğıt suyu çeker, yüzeyde kabarma ve dalga kalır; az sürüldüğünde köşe tutmaz. Köşede kâğıdın buruşması çoğu zaman çentiğin dar ya da geniş kesilmesinden. Kapak boşluğunu kutu tam kuruduktan sonra deneyin, tutkal yaşken ölçü oturmaz. Kapak ile gövde aynı tabakadan basılmadıysa tonların eşleşmesine de bakın. Büyük dolu alanlı bir renkte iki parça yan yana konduğunda fark açık seçik.

Numunede neyin onaylandığını ve neyin onaylanmadığını yazılı tutun. Ölçü, kapanma, ton ve yüzey ayrı kalemler; hangisinin hangi numuneyle kapandığını kutu numunesi rehberi sıralıyor.

Teklifte hangi kalemler ayrı sorulur

Sıvama kutunun parası çoğunlukla el işinde. Köşe bantlama, kaplama, kenar döndürme ve astar, katlanır kutudaki tek yapıştırma adımının yerine geçen ayrı adımlar; adet arttıkça bu adımların toplamı da büyür. Makineli hatta geçildiğinde adet başına işçilik düşer; buna karşılık hazırlık ve ayar süresi var.

Mukavva ile kaplama kâğıdını, baskıyı, kalıbı ve işçiliği teklifte ayrı ayrı isteyin. Kaplama kâğıdının kesim kalıbı tek seferlik bir hazırlık; ikinci siparişte aynı kalıp takılabiliyorsa bu kalem yeniden çıkmaz. Numune de ayrı bir gider kalemi; kalıptan önce elde hazırlanan numunenin bedelini de sorun.

Adet eşiği kâğıt tüketimini ve yerleşimi birlikte belirler. Kutunun karton, baskı ve kalıp kalemlerinin nasıl toplandığını kutu maliyeti rehberi ayırıyor; adet eşiğinin yöntem seçimini nasıl çevirdiği matbaa fiyat hesaplama rehberinin konusu.