PDF/X nedir: PDF/X-1a ve PDF/X-4 farkı
PDF sayfası, sınırlar Şema sayfa sınırları ile içeriği ayırır · Ölçüler ve yerleşim temsilidir
PDF/X, baskıya gidecek PDF için ISO 15930 standardının tanımladığı kurallar ailesi. Bütün sürümlerde fontlar gömülü olmalı, hedef baskı koşulu (Output Intent) dosyaya yazılmalı, kesim sınırı TrimBox ya da ArtBox ile tanımlanmalı. Form, yorum, imza, ses ve video gibi etkin içerik bulunmaz. Sürümler renk ve saydamlıkta ayrılır: PDF/X-1a yalnız CMYK ve spot renk kabul eder, saydamlığı düzleştirilmiş ister. PDF/X-3 buna ICC profilli RGB ve Lab renkleri ekler. PDF/X-4 ise PDF 1.6 tabanında renk yönetimli RGB'yi, canlı saydamlığı ve katmanları dosyada tutar.
Kısaca
- PDF/X-1a CMYK ve spot renkle çalışır, saydamlığı dışa aktarırken düzleştirir.
- PDF/X-4 renk yönetimli RGB, canlı saydamlık ve katman taşır; tabanı PDF 1.6.
- Her sürüm gömülü font, Output Intent ve TrimBox ya da ArtBox ister.
- Kuşeli ofsette sık görülen hedef profiller FOGRA39 ve FOGRA51; toplam mürekkep sınırları %300 ile %330 arasında.
İçindekiler 8 bölüm
PDF/X-1a, PDF/X-3 ve PDF/X-4 farkı
Sürüm adındaki yıl, standardın hangi baskısına uyulduğunu gösterir. PDF/X-1a:2001 ile PDF/X-1a:2003 aynı renk kurallarını taşır; ikincisinin tabanı PDF 1.4.
| Sürüm | ISO bölümü | PDF tabanı | Renk | Saydamlık | Katman |
|---|---|---|---|---|---|
| PDF/X-1a:2001 | ISO 15930-1 | 1.3 | CMYK ve spot | Düzleştirilir | Yok |
| PDF/X-3:2002 | ISO 15930-3 | 1.3 | CMYK, spot, ICC profilli RGB ve Lab | Düzleştirilir | Yok |
| PDF/X-1a:2003 | ISO 15930-4 | 1.4 | CMYK ve spot | Düzleştirilir | Yok |
| PDF/X-3:2003 | ISO 15930-6 | 1.4 | CMYK, spot, ICC profilli RGB ve Lab | Düzleştirilir | Yok |
| PDF/X-4 | ISO 15930-7 (2008, 2010) | 1.6 | Renk yönetimli CMYK, gri, RGB ve spot | Canlı kalır | Var |
PDF/X-1a dosyasında RGB görsel ve canlı saydamlık bulunamaz. Gölge, yarı saydam nesne veya karışım kipi içeren bir sayfa dışa aktarılırken düzleştirilir: saydam alanlar üst üste binmeyen opak parçalara bölünür, gerekirse piksele çevrilir. PDF/X-4'te bu yapı RIP aşamasına kadar bozulmadan kalıyor; dönüşümü baskı koşulunu bilen sistem yapıyor.
Ailenin öteki üyeleri daha dar işlere yöneliktir. PDF/X-4p hedef ICC profilini gömmez, adıyla dışarıdan çağırır. PDF/X-5 dosya dışındaki grafik içeriğe bağlanmaya izin verir. PDF/X-6 ise PDF 2.0 tabanında Kasım 2020'de yayımlandı.
Dosya adındaki bir ek veya dışa aktarma menüsünde seçilen hazır ayar uyumluluk kanıtı sayılmaz. Kaydedilmiş PDF'yi ön kontrol profiliyle tarayın. Aynı tasarım farklı ayarla kaydedilince renk ve saydamlık yapısı da değişir.
Matbaaya hangi sürüm gönderilir
Karar, dosyayı işleyecek RIP'in canlı saydamlığı ve renk dönüşümünü kaldırıp kaldırmadığıyla verilir.
| Durum | Sürüm | Gerekçe |
|---|---|---|
| Matbaa GWG 2015 ön kontrol şartnamesiyle çalışıyor | PDF/X-4 | Şartname PDF 1.6 veya 1.7 tabanlı, PDF/X-4 uyumlu dosya ister |
| Sayfada gölge, yarı saydam nesne, karışım kipi var; RIP canlı saydamlığı işliyor | PDF/X-4 | Saydamlık düzleştirilmeden RIP'e ulaşır |
| Görseller RGB, dönüşümü matbaa hedef profille yapacak | PDF/X-4 | Renk yönetimli RGB ve canlı saydamlık birlikte kalır |
| RIP eski, saydamlıkta hata veriyor | PDF/X-1a | Bütün renkler CMYK ve spot, saydamlık dışa aktarımda düzleşir |
Matbaa yalnız "PDF/X" dediyse sürümü ve hedef profili birlikte sorun. PDF/X-1a seçip RGB görsel gönderirseniz dönüşümü dışa aktarma ayarındaki profil yapar ve sonuç o profile göre ayrılmış olur.
Hedef baskı koşulu neyi anlatır?
PDF içindeki Output Intent alanı, renk sayılarının hangi baskı koşulu için hazırlandığını bildirir. Alana bir ICC profili ve onun karakterizasyon adı yazılır. Avrupa ofset iş akışında sık görülen profiller tabloda.
| Profil | Karakterizasyon | Kâğıt | Toplam mürekkep sınırı |
|---|---|---|---|
| ISO Coated v2 | FOGRA39 | Kuşeli, kâğıt tipi 1 ve 2 | %330 |
| ISO Coated v2 300% | FOGRA39 | Kuşeli, kâğıt tipi 1 ve 2 | %300 |
| PSO Coated v3 | FOGRA51 | Birinci sınıf kuşeli | %300 |
| PSO Uncoated v3 | FOGRA52 | Kuşesiz birinci hamur | %300 |
Profil atamak ile renkleri profile dönüştürmek ayrı işlemler. Atama mevcut renk sayılarına bir yorum bağlar, sayıları değiştirmez. Dönüşüm hedef renk uzayına göre yeni sayılar hesaplar. FOGRA39 için ayrılmış bir dosyanın profil adını FOGRA51 yapmak renkleri yeniden ayırmaz.
CMYK ve RGB farkı renk sistemlerini açıklıyor; PDF/X kaydı bu bilgilerin dosyada nasıl taşındığını belirler. Toplam mürekkep sınırının koyu zeminlere etkisi K100 ve zengin siyah yazısında hesaplı.
Dosya kontrolünde hangi bilgiler incelenir?
Preflight adı verilen ön kontrol, PDF'yi seçilmiş bir denetim profiline göre tarar. PDF/X uyumluluğu bu taramanın yalnız bir kısmı. Ticari baskıda yaygın kullanılan GWG 2015 şartnamesinin sınırları aşağıda:
| Kontrol | Tabaka ve rotatif ofset | Gazete |
|---|---|---|
| Renkli ve gri görselde en düşük çözünürlük | 150 ppi | 100 ppi |
| Tek bitlik çizgi görselde en düşük çözünürlük | 550 ppi | 550 ppi |
| Toplam mürekkep | Tabaka %320, rotatif %305 | %245 |
| Siyahı %85'i geçen CMYK metinde toplam mürekkep | %280 | %220 |
| En ince çizgi | 0,125 pt (0,044 mm) | 0,125 pt |
Aynı şartname üst baskılı beyaz metni ve 12 punto altında zemini boşaltan siyah metni de işaretler. Bu iki durumun sebebi üst baskı ayarı yazısında.
Font gömülüyse metin başka bilgisayarda da aynı harf biçimleriyle çiziliyor; yalnız kullanılan karakterleri içeren bir alt küme de yeterli. Harfleri kontura çevirince metin çizgi ve şekle dönüşüyor, font bilgisi dosyadan çıkıyor. PDF font gömme yazısında gömme, alt küme ve kontur farkı ayrıntılı.
Sayfa ölçüleri kutularda durur: MediaBox bütün sayfa, TrimBox bitmiş kesim sınırı, BleedBox taşma sınırı. BleedBox TrimBox'tan büyük, MediaBox'tan küçük olmalı. Kutu dosyada tanımlı olsa da arka plan taşma alanını doldurmamış olabilir. Taşma payı yazısında içerik ile sayfa sınırının ilişkisi açıklanıyor.
Gömülü bir fotoğraf yerleştirildiği boyutta 150 ppi altına düşüyorsa rapor uyarı verir; efektif değerin hesabı baskı çözünürlüğü ve efektif PPI yazısında. Temiz rapor yazım hatasını ve yanlış görseli yakalamaz. Baskı provası dosyanın görünümünü ayrıca incelediğiniz aşama; provada hangi PDF sürümüne bakıldığını kayda yazın.
Sık sorulanlar
PDF/X-1a ile PDF/X-4 arasındaki fark nedir?
PDF/X-4 dosyasında RGB görsel bulunabilir mi?
Evet, ICC profiliyle tanımlanmış RGB görsel PDF/X-4 dosyasında bulunabilir. Baskı renklerine dönüşümü matbaanın RIP'i, Output Intent alanındaki profille yapar. Ayrılmış rengi önceden görmek isterseniz görseli hedef CMYK profiline kendiniz çevirin.
PDF/X için yazıları kontura çevirmek gerekir mi?
Gerekmez. Bütün PDF/X sürümleri fontların gömülmesini ister ve lisansı gömmeye izin veren font bu şartı karşılar. Kontura çevirme, gömülemeyen font için bir çıkış yolu; metin sonradan düzenlenemez.
PDF/X-1a saydamlığı korur mu?
Korumaz. Gölge ve yarı saydam nesneler dışa aktarımda opak parçalara bölünür, gerekirse piksele çevrilir. Canlı saydamlığı RIP'e kadar taşımak için PDF/X-4 seçilir.
PDF/X dosyası baskıya hazır sayılır mı?
PDF/X uyumluluğu font, renk uzayı, sayfa kutuları ve etkin içerik kurallarını karşılar. Görsel çözünürlüğü, toplam mürekkep ve üst baskı gibi sınırları ön kontrol profili ayrıca tarar; ticari ofsette görsel için 150 ppi alt sınırı ve tabaka baskıda %320 toplam mürekkep yaygın eşiklerdir.
Kullanım notu
Bu yazı genel bilgi verir. Malzeme, makine ve ölçü değerlerini işe başlamadan önce tedarikçinizin teknik föyüyle veya çalıştığınız matbaayla doğrulayın. Ayrıntılar kullanım koşulları ve sorumluluk reddi bölümünde yer alır.