Kalıp bakımı ve saklama

Düz saklamak

Kontrplak nem alıp verdikçe hafifçe eğilecek. Kalıbı yan yatırıp bir köşesine dayarsanız eğilme tek yönde birikecek, tahta zamanla çarpılacak. Çarpılmış tahta makineye girse bile kesim derinliği bir uçtan öbür uca eşit çıkmaz.

Rafa yatay ve tek sıra dizin. Üst üste konan kalıplarda alttaki tahta üsttekinin ağırlığını taşıyacak, uzun sürede izini de alacak.

Depomuzda bir raf çöktü, yirmiye yakın kalıp birbirinin üstüne düştü. Tahtaların çoğu kurtuldu; üç kalıbın bıçağı eğildi, yeniden dizdik. O günden sonra rafları tek sıra kalıp taşıyacak biçimde yaptık.

Kuru saklamak

Nemin hedefi hem tahta hem bıçak. Islak depoda tahta şişecek, kesim derinliği de onunla bozulacak; bıçağın kenarında pas başlayacak. Paslı bıçak kesim yüzeyinde iz bırakıyor, karton tam ayrılmadan tırtıklı çıkıyor.

Depo nemini sabit tutmalısınız. Bunun için bir nem alma cihazı ya da havalandırılan bir depo yeterli. Kalıbı naylona sarmak kısa taşımada işinize yarayacak; uzun saklamada naylon nemi içeride hapsedecek, sonuç tersine dönecek.

Bıçağın bakımı

Kullanımdan sonra bıçak üstündeki karton tozunu ve yapıştırıcı kalıntısını temizleyin. Kuru bir fırça ya da yumuşak bir bez yeterli. Bıraktığınız kalıntı bir sonraki kullanımda kesim kenarına yapışacak, temiz kesimi bozacak.

Etiketlerken kalıbın son kullanım tarihini ve basılan karton cinsini de yazın. Üç ay sonra hangi bıçağın ne kadar aşındığını o küçük etiketten hatırlarsınız.

Işık ve ısı

Doğrudan güneş gören bir depo köşesi kontrplağın bir yüzünü öbüründen çok kurutuyor; eğrilme de onunla hızlanıyor. Radyatör ya da ısıtıcı yakınında ısı nem dengesini birden bozacak, aynı sorun daha kısa sürede çıkacak.

Bir tekstil etiketi atölyesinde kalıp deposu pencere kenarındaydı, yaz aylarında bir yüzü sürekli güneş gördü. İki sezon sonra o raftaki kalıpların çoğu hafif kubbe biçiminde eğrilmişti. Depoyu iç bir odaya taşıdılar, yeni kalıplarda aynı sorun çıkmadı.

Sırayla kullanmak

Aynı işin birden fazla kalıbı varsa hepsini sırayla döndürün; tek kalıba yüklenmek yerine bu yolu seçin. Sürekli çalışan kalıp çabuk körelecek, dinlenende aşınma birikmeyecek. Küçük atölyede bu lüks çoğu zaman yok, ama tekrar eden büyük işlerde yedek kalıp yaptırmak tek kalıbı yıpratmaktan ucuza gelecek.

Taşımada da benzer özen lazım. Kalıp bir yerden bir yere giderken düz durmalı, araç içinde sabitlenmeli. Sabitlenmeyen kalıp yol boyu sarsılıp bıçak kenarına küçük darbeler yiyecek; o darbeler kesim izinde ince çentikler halinde görünecek.

Ambalajlama da saklamanın parçası. Kalıbı çıplak bırakmayın; ince bir mukavva ya da köpük tabakası raf üstünde başka kalıplarla teması ve çizilmeyi önleyecek.