Pilyaj çatlaması: karton ve matris kanalı
Pilyaj çatlaması, karton katlanınca kırım hattının dış yüzünde beyazlama veya yarılma çıkması demek. En sık nedenleri kuru karton, lif yönüne dik uzanan kırım ve kartona göre dar ya da sığ açılmış matris kanalı. Önce salon nemine bakın: karton üreticileri %45-60 bağıl nem ve 20-23 °C öneriyor. Sonra kanalı hesapla karşılaştırın. Kanal genişliği karton kalınlığının 1,5 katı artı pilyaj bıçağının kalınlığı, kanal derinliği yaklaşık karton kalınlığı kadar olmalı.
İçindekiler 11 bölüm
Bölüm 1 / 11
- Çatlağın yeri, yönü ve dağılımı
- Karton nemi ve çatlağın başladığı katman
- Pilyaj çatlamasında lif yönü
- Matris kanalı ve karton kalınlığı
- Pilyaj bıçağının profili ve yüksekliği
- Karton partileri arasındaki fark
- Karton, takım ve kaplama ilişkisi
- Tek ve çift pilyajın farkı
- Sık sorulanlar
- Kullanım notu
- İlgili rehberler
Çatlağın yeri, yönü ve dağılımı
Çatlayan kutuları açın ve her çatlağın hangi pilyajda, hangi yönde ve hangi yüzde başladığını not edin. Bu üç bilgi aşağıdaki tablonun satırını seçer.
| Belirti | Olası neden | Kontrol |
|---|---|---|
| Yalnız lif yönüne dik uzanan pilyajlarda | Kırım kartonun sert yönünde | Açınımın tabakadaki yerleşimine ve lif yönüne bakın |
| Bütün pilyajlarda, kışın veya yeni paletle | Kuru ya da ısısı dengelenmemiş karton | Salon nemini ölçün, paletin bekleme süresini kontrol edin |
| Hattın tam ortasında düzgün yarılma | Kanal dar veya bıçak kartona göre ince | Kanal genişliğini formülle karşılaştırın |
| Pilyaj izi silik, katlanınca hat kayıyor | Kanal sığ, bıçak alçak veya basınç az | Bıçak yüksekliğini ve kanal derinliğini ölçün |
| Yalnız baskılı, lakli veya selefonlu yüzde | Mürekkep, lak veya film esnemiyor | Aynı tabakanın baskısız kenarını katlayıp karşılaştırın |
Tek bölgede tekrar eden çatlak takımı gösterir. O hattaki kanal parçasının kalkıp kalkmadığına, ezilip ezilmediğine ve bıçağın eğik durup durmadığına bakın. Dağınık çatlak ise karton ve iklimle ilgili.
Karton nemi ve çatlağın başladığı katman
Kuru karton gevrekleşiyor ve pilyajı düzgün almıyor. Karton üreticileri teknik değerleri 23 °C ve %50 bağıl nemde ölçer; baskı ve kesim salonu için önerdikleri aralık %45-60 bağıl nem ve 20-23 °C. Soğuk depodan gelen paletin ambalajı, ısısı salona eşitlenmeden açılmamalı. Palet ağırlığına göre bekleme sürelerini kesim kenarında tüylenme yazısında bulabilirsiniz.
Çok katlı kartonda iyi bir pilyaj, kırım hattında içeriyi ince katmanlara ayırır. Katlarken bu katmanlar içe doğru kabarır ve dış yüz gerilmeden döner. İçteki bu ayrılma arıza sayılmaz. Arıza, dış yüzün lifleri veya kaplaması gerilmeye dayanmayıp açılınca başlıyor.
Kaplı kartonda çatlak üç katmandan birinde başlar: kartonun kendisi, mürekkep veya lak ve selefon. Baskısız kenar sorunsuz katlanıyorsa kartonu ve takımı sona bırakın, önce yüzey katmanına bakın.
Pilyaj çatlamasında lif yönü
Pilyaj hattı lif yönüne paralel uzanıyorsa kusursuz kırım elde etmek kolay. Lif yönüne dik hatta karton daha sert davranıyor, dış yüz daha çok geriliyor ve çatlak ilk burada görünüyor.
Aynı kutu açınımında iki yön de bulunur. Çatlak yalnız bir yöndeki hatlarda çıkıyorsa açınımın tabakaya yerleşimini kontrol edin; mümkünse kutunun en uzun ve en çok zorlanan kırımlarını lif yönüne paralel getirin. Yerleşim değişmiyorsa dik yöndeki hatlar için takımı kartona göre yeniden hesaplatın.
Matris kanalı ve karton kalınlığı
Matris kanalı için matris üreticilerinin kullandığı hesap üç satır. Burada c karton kalınlığı, d pilyaj bıçağının kalınlığı:
- Kanal genişliği = c × 1,5 + d
- Kanal derinliği ≈ c
- Pilyaj bıçağı yüksekliği = 23,80 mm - c
Hesap 0,2-1,65 mm kalınlık aralığı için veriliyor. Karton kalınlığını ürün kodundan almayın, tabakadan mikrometreyle ölçün. Aşağıdaki satırlar bu formülle hesaplanmış örneklerdir.
| Karton kalınlığı | Pilyaj bıçağı | Kanal genişliği | Kanal derinliği | Bıçak yüksekliği |
|---|---|---|---|---|
| 0,35 mm | 2 pt (0,71 mm) | 1,24 mm | 0,35 mm | 23,45 mm |
| 0,40 mm | 2 pt (0,71 mm) | 1,31 mm | 0,40 mm | 23,40 mm |
| 0,50 mm | 2 pt (0,71 mm) | 1,46 mm | 0,50 mm | 23,30 mm |
| 0,60 mm | 3 pt (1,05 mm) | 1,95 mm | 0,60 mm | 23,20 mm |
Dar kanal kartonu sıkıştırıp dış yüzü keser; hat ortasından düzgün bir yarılma çıkar. Geniş kanal hattı belirsiz bırakıyor, katlama kayıyor ve kırım yanlış yerden dönüyor. Sığ kanalda iz zayıf kalır, katlanınca dış yüz aşırı gerilip çatlıyor.
Pilyaj bıçağının profili ve yüksekliği
Pilyaj bıçağı kesilen kartondan ince olmamalı. Matris üreticileri yaklaşık 0,6 mm kalınlıkta 2 pt (0,71 mm) bıçaktan 3 pt (1,05 mm) bıçağa geçmeyi öneriyor; oluklu mukavvada en az 3 pt kullanılıyor.
Yükseklik 23,80 mm kesim bıçağından karton kalınlığı çıkarılarak bulunur. Fazla yüksek pilyaj bıçağı kartonu ezer, kenarda lif koparır ve toz artırır. Alçak bıçak ise yeterli iz bırakmıyor ve kırım dış yüzü zorluyor. Bıçak ucunun yuvarlaklığı ezilmiş veya çentiklenmişse aynı hesap doğru olsa bile o noktada çatlak tekrar eder.
Karton partileri arasındaki fark
Ürün kodu aynı kalsa da gerçek kalınlık partiden partiye değişir; föydeki değer nominaldir ve tolerans aralığıyla verilir. Kalıp eski partinin kalınlığıyla ayarlandıysa kalın gelen yeni partide kanal dar ve sığ kalır. Yeni partiyle başlayan çatlakta önce tabakayı ölçün, sonra tablodaki hesabı yeni değerle tekrarlayın. Kalınlık aynı çıkıyorsa partinin nemine ve depolama koşullarına geçin.
Karton, takım ve kaplama ilişkisi
Değişkenleri tek tek ayırın: aynı kalıpta önce nemi dengeli bir palet deneyin, sonra kanal ve bıçak ölçüsünü hesapla karşılaştırın, en son yüzey katmanına bakın. Birden fazla şeyi aynı anda değiştirirseniz hangisinin çatlağı kestiği belli olmaz.
Çatlak yalnız baskılı ve selefonlu kutunun sırtında görünüyorsa kutu sırtı çatlaması yazısı ilgili katmanları ayrıca açıklar.
Tek ve çift pilyajın farkı
Çift pilyajda birbirine yakın iki paralel kırım hattı bulunur. Katlama iki hatta paylaşıldığı için her birindeki gerilme azalır. Çok kalın veya sert kartonda katlamayı kolaylaştırmak ve çatlağı azaltmak için çift pilyaja gidilir. İnce kartonda ikinci hat kırımın yerini belirsizleştirir; ölçüsü doğru tek pilyaj bu kartonda yeterli.
Sık sorulanlar
Matris kanalı genişliği nasıl hesaplanır?
Kanal genişliği karton kalınlığının 1,5 katına pilyaj bıçağının kalınlığı eklenerek bulunur. 0,40 mm kartonda 2 pt (0,71 mm) bıçakla kanal 1,31 mm, derinliği yaklaşık 0,40 mm olur.
Pilyaj çatlaması neden lif yönüyle ilgili?
Karton lif yönüne dik doğrultuda daha sert davranıyor. Lif yönüne paralel pilyajda kırım kolay oluşur; dik yöndeki hatta dış yüz daha çok gerilir ve çatlak ilk orada çıkar.
Kuru karton pilyajı nasıl etkiler?
Kuru karton gevrekleşir ve kırımda dış yüzü açılır. Karton üreticileri salon için %45-60 bağıl nem ve 20-23 °C öneriyor; soğuk depodan gelen palet ısısı dengelenmeden açılmamalı.
Pilyaj bıçağı yüksekliği ne olmalı?
23,80 mm kesim bıçağından karton kalınlığı çıkarılır; 0,40 mm kartonda 23,40 mm. Yüksek bıçak kartonu ezer ve toz artırır, alçak bıçak zayıf iz bırakıp çatlamaya yol açar.
Matris kanalını değiştirmek pahalı mı?
Fiyatı matris tipi, hat uzunluğu, sökme-takma ve ayar süresi belirler. Çatlak yalnız birkaç hatta çıkıyorsa yalnız o hatların kanalını yenilemek, bütün matrisi değiştirmekten daha az iş çıkarır.
Kullanım notu
Bu yazı genel bilgi verir. Malzeme, makine ve ölçü değerlerini işe başlamadan önce tedarikçinizin teknik föyüyle veya çalıştığınız matbaayla doğrulayın. Ayrıntılar kullanım koşulları ve sorumluluk reddi bölümünde yer alır.
Hesaplayıcıda deneyin: Pilyaj kanalı hesaplama