Kesim için çizim nasıl hazırlanır

Kapalı kontur ne demek

Vektör programında path çizerken uçlar bazen birleşmiyor; aradaki boşluk gözle görünmeyecek kadar küçük. Kalıpçı dosyayı kesim yazılımına aktardığında yazılım açık bir uç buluyor; konturu kapalı okumuyor. Çelik dizilirken o boşluk ya atlanıyor ya da yazılım hatayla duruyor; sonuç, size geri dönen bir çizim.

Düğüm noktalarını birleştiren bir araç çoğu programın içinde. Her konturu kapattıktan sonra bir kez bakın. Karmaşık bir açınımda köşe sayısı arttıkça açık uç ihtimali de büyüyor, özellikle iç içe geçen kutu ve pencere biçimlerinde.

Ölçek ve katman düzeni

Çizimi bire bir ölçekte hazırlayın. Kutu açınımını yüzde 50 küçültülmüş gönderirseniz kalıpçı elle büyütmek zorunda; o sırada giren yuvarlama hatası milimetrenin onda biri kadar. Küçük bir kutuda fark etmeyebilir; kilit dili ve delik gibi dar toleranslı yerlerde parça oturmuyor.

Kesim, kırım ve perforaj çizgilerini ayrı renklerde, ayrı katmanlarda dursun. Kalıpçı bu renklere bakıp hangi çeliğin nereye dizileceğine karar veriyor: kesim çeliği tam boyda, kırım için pilyaj çeliği alçak, perforaj için aralıklı diş. Renkler karışır ya da hepsi tek katmanda toplanırsa çizimi kalıpçı ayırmak zorunda; bu da bir gün gecikme.

Bir ambalaj firmasıyla çalışırken kırım çizgileri kesim çizgisiyle aynı renkte gelmişti; tasarımcı ayrımı önemsememişti. Kalıpçı telefonla arayıp hangi çizginin kesim, hangisinin kırım olduğunu tek tek sordu. Dosya iki gün masada bekledi.

Taşma payı ve bindirme

Baskıyla kesim arasında küçük bir kayma oluyor, makine ne kadar hassas olursa olsun. Bu kaymayı gizlemek için tasarımdaki renk alanlarını kesim çizgisinin birkaç milimetre dışına taşırıyoruz; adı taşma payı ya da bindirme, ölçüsü genelde 2-3 mm arasında. Payı eksik bırakırsanız kesim hafif kaydığında zemin renginin bittiği yerde ince bir beyaz şerit görürsünüz.

Taşma payını yalnız renk alanında aramayın; arka planı kesim hattına bitişik gelen görsellerde de gerek. Fon rengi kesim çizgisine tam kadar çizilmişse pay hiç yok demek; o dosya kalıpçıdan soruyla geri döner.

Baskıyla kesim arasındaki kayma her makinede aynı yöne gitmiyor; bazı hatlarda tabaka sağa kayıyor, bazılarında sola. Payı bu yüzden tek kenardan değerlendiremezsiniz; konturun tamamı üzerinden hesaplayın. Sıkı yerleşimli bir işte pay komşu parçanın konturuna değebiliyor; o durumda tasarımcının önünde iki yol: boşluğu artırmak ya da payı azaltmak.

İç köşeler ve dar geçitler

Kutu açınımında bir kilit dili ya da pencere köşesi keskin, sıfır yarıçaplı çizilirse kalıptaki çelik o köşede sivri bir uçla bükülmek zorunda. Çelik orada zorlanıyor, ince bir çentik alıyor; birkaç bin baskı sonra kırılan yer tam o köşe. İç köşelere küçük bir yarıçap ekleyin. Çeliğin ömrü uzun, yarıçap da gözle seçilmeyecek kadar küçük.

Birbirine çok yakın giden iki paralel çizgi ayrı bir sorun. Aralarında yeterli mesafe kalmazsa kalıp tahtası o dar şeritte incelir. Baskı basıncı altında çatlayan yer de orası. Dar bir kilit dili ya da ince bir kulak tasarlarken çizgilerin arasına pay bırakın; tahtayı ayakta tutan o pay.

Dosyayı teslim ederken

Vektör dosyasını PDF ya da AI formatında, katmanları korunmuş hâlde gönderin. Yazıları eğrilere çevirin; kalıpçının baktığı yer katman adları. Ölçü birimini de yazın; milimetreyle santimetrenin karışması küçük kutularda büyük fark demek.

Revize ettiğiniz dosyayı yeniden gönderirken dosya adına tarih ya da revize numarası ekleyin. Aynı isimle üst üste kaydedilmiş dosyalarda kalıpçı hangi sürümün son hâli olduğunu anlayamadı, telefon açıp sordu. Bir kırtasiye ürünü işinde eski dosya yanlışlıkla kalıba geçmişti, kilit dili bir milimetre farklı çıktı. Dosya adı ötekilerden ayrılmadığı için hatayı ancak deneme tabakasında gördük.

Notlarınızı dosyanın içine, ayrı bir katmana yazın. Mailde anlatılan bir ayrıntı zamanla kayboluyor; dosyanın üstündeki kısa not kalıpçının elinin altında.