Kitap baskısı: sayfa, kâğıt ve cilt
Çizim tabaka istifini gösterir.
Kitap baskısında iç sayfa sayısını, kâğıdı ve cildi birlikte belirleyin. Metin ağırlıklı kitapta opaklık ve rahat okuma, fotoğraflı kitapta renk aktarımı öne çıkar. Sırt için başlangıç hesabı, sayfa sayısının yarısı ile kâğıt kalınlığının çarpımıdır. Örneğin 300 sayfa ve 0,10 mm kâğıt varsayılırsa iç blok 15 mm tutar. Kapak dosyası, matbaanın bu blok için verdiği son sırt ölçüsüyle hazırlanmalı.
İçindekiler 7 bölüm
Kitap baskısında sayfa ve yaprak hesabı
Bir yaprağın ön ve arka yüzü toplam 2 sayfadır. Künye ve boş bırakılan yüzler de fiziksel sayfa toplamına girer. Son basılı sayfa numarasıyla PDF içindeki sayfa adedini ayrı kontrol edin. Kapak ayrı basılacaksa iç blok toplamına eklemeyin.
Tel dikişte ortadan katlanmış her tabaka 4 sayfa verdiği için toplam, 4'ün katı olmalı. Formalı işte matbaa katlama düzenini seçer ve son formadaki boş sayfaları plana ekler. Tek yaprakları sırttan tutkallayan üretimde ise forma katı zorunluluğu aynı biçimde uygulanmaz. Kitabı belirli bir sayfa katına tamamlamadan önce üretim planını isteyin.
Ebat seçerken metnin satır uzunluğuna ve görsellerin oranına bakın. Akademik kitapta geniş tablo için ayrılan alan, düz metinli romandan farklıdır. Özel kesim ölçüsü serbest olsa da kâğıt tabakasına yerleşimi ve cilt makinesinin kabul ettiği boyları etkiler. Baskı montajı ve forma rehberi bu yerleşimin hesabını kapsar.
İç sayfada opaklık ve hacim
| Kitabın içeriği | Kâğıtta aranacak özellik | Numunede karar |
|---|---|---|
| Uzun metin, tek renk baskı | Kuşesiz yüzey, yeterli opaklık | Arka sayfanın yazısı okumayı bozuyor mu? |
| Çok sayfalı, hafif kitap | Düşük gramajda yeterli hacim | Toplam ağırlık ve sırt kalınlığı uygun mu? |
| Fotoğraf, renkli çizim | Renk ayrıntısını taşıyan yüzey ve uygun beyazlık | Gölge ayrıntısı ve ten rengi provada korunuyor mu? |
| Üzerine not yazılacak yayın | Kalemle yazmaya uygun yüzey | Mürekkep dağılmadan ve arka yüze geçmeden kuruyor mu? |
Gramaj, sırtı tek başına vermez. Örneğin hacmi farklı iki kitap kâğıdı çeşidinde 52 g/m² için 81 µm ve 90 µm kalınlık hedefleri bulunur. Bunlar belirli kâğıt çeşitlerine ait föy değerleridir; bütün 52 g/m² kâğıtlara uygulanamaz. Siparişte gramajın yanına kalınlığı ve kâğıdın ürün kodunu da yazın.
Krem kâğıt, fotoğrafın beyaz alanlarını da krem gösterir. Kâğıt rengini seçerken yalnız boş numuneye bakmak yeterli olmaz; gerçek dosyadan renkli bir sayfa da görün. Kâğıt gramajı ve kalınlığı rehberinde ağırlık ile hacim arasındaki ilişki yer alır.
Tutkal, iplik ve kapak yapısı
| Cilt | İç bloğun yapısı | Kararı belirleyen sınır |
|---|---|---|
| Tel dikiş | Katlı tabakalar iç içe girer, sırttan telle bağlanır. | Toplam kalınlık ve iç sayfaların öne taşması |
| Amerikan cilt | Hazırlanmış sırt yüzeyine tutkal sürülür, kapak bağlanır. | Makinenin kabul ettiği blok kalınlığı ve kâğıtla tutkalın uyumu |
| İplik dikiş | Katlanmış formalar iplikle birleşir. | Katlama düzeni ve istenen açılma davranışı |
Amerikan cilt için bütün makinelerde geçerli bir asgari sayfa sayısı yoktur. Aynı sayfa adedi ince kâğıtta dar, hacimli kâğıtta geniş bir blok verir. Matbaadan makinenin kabul ettiği en ince sırtı ve seçtiğiniz kâğıtla yapılmış cilt numunesini isteyin.
Sert kapak, dış kapağın mukavvalı yapısını anlatır. İç blok tutkallı veya iplik dikişli olabilir. Siparişte bu iki özelliği ayrı yazın. İç kenar boşluğunu da seçilen ciltte kitabın açılışına göre belirleyin; sırtın içine gömülen yazı ve karşılıklı fotoğraflar ciltli makette görülür.
Tel dikiş ve Amerikan cilt farkı yöntem seçimini ayrıntılandırır. Renkli ve çok sayfalı ürünler için katalog baskı rehberindeki kapak ve iç blok ayrımı da geçerlidir.
İç dosya ile kapak sürümü
İç bloğun yaklaşık kalınlığı = fiziksel sayfa sayısı ÷ 2 × tek yaprağın kalınlığı. Mikronla verilen kâğıt kalınlığını önce 1000'e bölerek milimetreye çevirin. Bu hesap tutkalı, kapak kalınlığını ve ciltteki sıkışmayı kapsamaz.
Varsayımlı örnekte kesilmiş kitap 135 × 210 mm, iç dosya 300 sayfa, kâğıt 0,10 mm olsun. İç blok 150 × 0,10 = 15 mm çıkar. Matbaanın son sırt ölçüsünü de 15 mm verdiği varsayılırsa karton kapak açınımı 135 + 15 + 135 = 285 mm genişlikte, 210 mm yükseklikte olur. Aynı örnekte dış kenarlara 3 mm taşma istendiğini varsayarsak dosya 291 × 216 mm hazırlanır. Bu taşma değeri örneğin kabulüdür; siparişin kapak şablonunu esas alın.
İç sayfaları okuma sırasında tek sayfalar halinde, kapağı ayrı dosyada teslim edin; matbaanın istediği teslim biçimi farklıysa onun planına uyun. İç sayfa veya kâğıt değiştiğinde kapak sırtı yeniden hesaplanmalı. Dosya adı aynı kalsa bile eski onay yeni içeriği kapsamaz.
Baskı provası rengin ve yerleşimin kontrolüne yarar. Kitabın açılışı ile kapağın sırta oturmasını ciltlenmiş maket üzerinde onaylayın. Onay kaydına iç dosyanın ve kapağın sürümünü birlikte yazın.
Sık sorulanlar
Kitap sayfa sayısı dördün katı mı olmalı?
Tel dikişte toplam 4'ün katı olmalı; katlanan her tabaka 4 sayfa verir. Formalı üretimde sayfa planı seçilen katlama düzenine uyar. Tek yaprakla Amerikan ciltte aynı forma zorunluluğu yoktur.
Kitap sırtı nasıl hesaplanır?
Sayfa sayısını 2'ye bölüp tek yaprağın milimetre cinsinden kalınlığıyla çarpın. Varsayılan 300 sayfa ve 0,10 mm kâğıt için iç blok 15 mm çıkar. Kapak şablonunda matbaanın tutkal ve cilt yapısını hesaba katarak verdiği son ölçüyü kullanın.
Kitap için hangi kâğıt seçilir?
Metin ağırlıklı kitapta opaklık ve düşük ağırlık, fotoğraflı yayında renk aktarımı önceliklidir. Krem veya beyaz yüzeyi gerçek dosyadan basılmış numuneyle karşılaştırın. Gramajla birlikte kalınlığı da siparişe yazın.
Amerikan cilt için en az kaç sayfa gerekir?
Asgari sayfa adedi, kâğıdın kalınlığı ile cilt makinesinin en ince blok sınırından hesaplanır. Matbaadan kabul edilen sırt ölçüsünü isteyin; aynı adetteki ince ve hacimli kâğıtlar farklı kalınlık verir.
Sert kapaklı kitap iplik dikişli midir?
Sert kapaklı bir kitapta iç blok iplik dikişli veya tutkallı olabilir. Dış kapağın yapısı ile iç bloğun nasıl birleştirileceği siparişte ayrı belirtilmeli.
Kullanım notu
Bu yazı genel bilgi verir. Malzeme, makine ve ölçü değerlerini işe başlamadan önce tedarikçinizin teknik föyüyle veya çalıştığınız matbaayla doğrulayın. Ayrıntılar kullanım koşulları ve sorumluluk reddi bölümünde yer alır.