Tel dikiş ve Amerikan cilt farkı

Tel dikiş ve Amerikan cilt nasıl birleşir?

Tel dikişli kitapçığın ortasında telin içe kıvrılmış uçları görünür. Katlı tabakalar iç içe girer; dikiş ortak katlama çizgisinden geçer. Son kesim, açık kenarlardaki fazlalığı alır.

Amerikan ciltte sıralanmış yapraklar veya formalar kitap bloğunu oluşturur. Frezeli yöntemde sırt işlenerek yaprak kenarları tutkala açılır. Tutkal uygulandıktan sonra kapak blokla birleştirilir. Önceden iplik dikilmiş bloğa tutkallı kapak takılması da mümkündür; bu yazı temel tel dikiş ile tutkallı yumuşak kapağı karşılaştırır.

Sayfa, yaprak ve forma neden ayrı sayılır?

Yaprağın ön ve arka yüzü iki sayfadır. Ortasından katlanan tabaka, iki yaprak ve dört sayfa verir. Klasik tel dikişin iç içe düzeninde toplam dördün katı olmalı; boş yüzler de bu toplama girer. Ayrı kapak varsa iç sayfa sayısıyla kapak kapsamını açık yazın.

Varsayımlı işte 32 iç sayfa ve ayrı 4 sayfalık kapak istenirse toplam 36 sayfa oluşur. İç bölüm 32 ÷ 4 = 8 katlı tabaka, kapak da 1 katlı tabakadır. Bu hesap bitmiş kitapçığın katlarını sayar; büyük baskı tabakasının montaj verimini göstermez.

Forma düzeni sayfaların katlanınca hangi sıraya geleceğini belirler. Amerikan cilt ayrı yapraklarla hazırlanıyorsa her yaprak iki yüz taşır ve tel dikişteki dört sayfa şartı bütün işe uygulanmaz. Forma basılan işte ise baskı planının katları esas alınır. Katalog baskısında iç sayfa ile kapak kâğıdını ayrı tarif etmek karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Tel dikiş kaç sayfaya kadar yapılabilir?

Kapasiteyi yalnız sayfa adedinden çıkarmayın. Aynı kitapçık makinesi A4 tabakada 80 g/m² kâğıt için 25 tabaka, 130 g/m² kâğıt için 20 tabaka sınırı verir. Her tabaka dört sayfa oluşturduğunda hesap sırasıyla 100 ve 80 sayfa eder.

Bunlar tek bir modelin örnek kapasitesidir. Farklı kâğıtla basılmış ayrı kapak, tabaka paketine eklenir; tablodaki üst sınırın üzerine ilave kapak konmaz. Üretimde kabul edilen sınır makinenin katlama ve dikiş koşullarıyla belirlenir.

Amerikan ciltte de asgari blok kalınlığı vardır. Bir tek kıskaçlı cilt makinesinin örnek alt sınırı 1 mm'dir. Bu sayı bütün matbaalara geçerli asgari kalınlık değildir. Kapağı taşıma ve sırtı yapıştırma koşulları makineden alınmalı.

Blok için ön hesap: iç sayfa adedini ikiye bölüp tek yaprak kalınlığıyla çarpın. Varsayım olarak 128 sayfa ve 0,10 mm kâğıt kabul edilirse 64 × 0,10 = 6,4 mm bulunur. Tutkal, sıkıştırma ve farklı kâğıtlar sonucu etkilediği için kapak ölçüsü gerçek blok üzerinden kesinleşir. Gramaj ile kalınlık farkı bu hesabın neden yalnız gramajla yapılamadığını açıklar.

Sırt, tutkal ve açılma davranışı

Tel dikişte iç tabakalar dıştakilere göre açık kenara doğru ilerler. Son kesim bu çıkıntıyı alır; sayfa kenarındaki yazıların güvenli alanı montajda buna göre korunur. Sayfa sayısı ve kâğıt kalınlığı büyüdükçe bu kayma daha fazla yer ister.

Amerikan ciltte EVA sıcak eriyik tutkal soğuyarak bağ alır. PUR tutkal ayrıca nemle kürlenir; ilk tutuş son dayanımı göstermez. Kaplamalı veya toner baskılı kâğıtta tutkalla sayfa kenarının uyumu ayrıca seçilir. Sırtın frezelenmesi ve temizliği de bağı etkiler.

İyi açılan kitap için kâğıt esnekliği, lif yönü ve sırt yapısı birlikte çalışır. Orta alana yayılan yüz veya yazı, tutkallı sırtın içinde kaybolabilir. Tasarımın önemli ayrıntıları sırt yakınında toplanmamalı; karar aynı kâğıtla ciltlenmiş fiziksel örnekte verilmeli.

Kitap baskısında iç dosya kesinleşmeden kapak sırtı kesinleşmez. Sayfa adedi veya kâğıt değişirse önceki sırt genişliği yeniden hesaplanır.