Kesim kalıbı fiyatını ne belirler

Fiyatın kalemleri

Kesim kalıbı, üstüne çelik bıçak dizilmiş kalın bir kontrplak. Faturada beş satır var: tahta, bıçak, bıçağı tahtaya oturtan işçilik, yanına konan lastik ile matris, bir de teslim tarihi.

Tahta bu kalemlerin en ucuzu. Bıçağı metreyle alıyoruz; kesim, pilyaj ve perforaj çeliğinin fiyatı da ayrı ayrı. İşçilik, çizimin kalıba hazırlanmasından lazerin kanalı açmasına, bıçağın bükülüp kanala çakılmasına, en sonunda kalıbın masada kontrol edilmesine kadar geçen bütün saatlerin toplamı. Lastik ile matris küçük para; tekliflerin birbirini tutmama sebebi çoğu zaman bu kalem. Kimi atölyede fiyatın içinde, kimi atölyede ayrı satırda. Teslim tarihi de sıraya girme biçimini değiştiren bir kalem; sıranın önüne geçen iş o önceliğin bedelini ayrıca ödemeli.

Bu kalemlerin dördü doğrudan çizime bağlı. Fiyat, teklif istenmeden çok önce çizim masasında belli.

Bıçak metrajı

Metraj, kalıbın üstündeki bütün çizgilerin toplam boyu. Kesim çizgisi de kırım çizgisi de perforaj da bu toplamın içinde.

Metraj kutunun ölçüsüne bağlı değil. Aynı alanı kaplayan iki kutudan kulakçıklı ve pencereli olanın metrajı, sade kutunun iki katı kadar. Geçen yıl sigara paketi boyunda bir parfüm kutusu gelmişti, üstünde beş ayrı kilit ve iki pencere vardı. Bıçağı, yanındaki koca koli kalıbından fazla tuttu; biz de teklifi yazarken bir daha ölçtük.

Metraj arttıkça artan tek kalem bıçak parası değil. Her bükümü, her kilit ucunu birinin eliyle yerine oturtması gerek. Karışık kalıpta işçilik malzemenin önünde.

Tahta ölçüsü

Kalıp tahtasının ebatları belli. Kalıbınız bu ebatlardan birinin içine oturuyor; fiyat da o ebada göre. Fiyatın merdiven gibi çıkması bundan. Ölçünüz bir basamağın içinde kaldığı sürece aynı parayı ödersiniz, basamağı bir santim aşınca üst tahtaya geçmiş olursunuz.

Kutu ölçüsü bir basamağın sınırına dayanıyorsa birkaç milimetre geri çekin; aradaki fark faturada belli. Hangi ölçüde sınır olduğunu kalıpçıya sorun, çünkü basamaklar atölyenin çalıştığı tahta ebadına göre başka başka.

Bir de makinenin kalıp yatağı meselesi. Kalıp yatağa girmiyorsa ucuzluğunun bir anlamı yok.

Bıçak tipi ve punto

Kalıpta üç ayrı iş yapan üç ayrı bıçak.

Bıçağın kalınlığına punto deniyor. Yüksekliği makinenize göre; burada pazarlık yok. Yanlış yükseklikteki kalıp makinede çalışmıyor.

Bir de kaplamalı bıçak seçeneği. Aşındırıcı kartonla uzun tiraj basanlarda bıçağın ömrü daha uzun. Normal işte gereksiz; fiyatı boşuna yükseltmeyin.

Karmaşıklık

Kalıpçı için karmaşıklık, tahtanın başında geçirdiği zaman. Dar köşe ve küçük yarıçap, bıçağı o açıya bükmek için ayrı uğraş demek. Pencere ve iç boşlukta kesilen parçayı kalıptan atacak bir düzenek lazım. Çok sayıda küçük parça olan işlerde her parçanın kendi konturu, kendi hizası. İki çizgi birbirine fazla yaklaşmışsa tahta aradaki incecik yerde zayıf kalıyor; ona da destek gerek.

Bunların hepsinin çözümü çizim masasında. Bir kulakçığı bir milimetre geniş çizmek, kalıptaki bir sorunu tümden kapatacak kadar etkili.

Yerleşim sayısı

Bir tahtada aynı kutudan birkaç yerleşim mümkün. Dört yerleşimli kalıp, tek yerleşimliden daha çok bıçak ve daha büyük tahta ister; fiyatı da o kadar yukarıda. Karşılığında her vuruşta dört kutu.

Kararı veren sayı, toplam adet. Beş yüz kutu için dört yerleşimli kalıp yaptıran bir müşterimiz oldu, kalıp parası kutu parasını geçti. Her ay tekrar eden bir işte hesap tersine.

Fiyatı düşürmek

İşi kolaylaştırın, fiyat düşsün. Kapalı konturlu, tek katmanlı, bire bir ölçekte çizilmiş, kesim ve kırım çizgileri ayrı renkte bir dosya gönderin. Kalıpçının sizin çiziminizi düzeltmek için harcadığı her saat faturada yazılı.

Ölçünüz tahta basamağının sınırındaysa birkaç milimetre geri çekin. Birlikte basılacak parçalar aynı tahtaya sığıyorsa iki kalıp yerine bir kalıp yaptırın. Eski kalıbınızı düz ve kuru bir yerde saklayın; körelmiş bıçağı değiştirmek yeni kalıptan ucuz, çarpılmış tahtanın düzelme ihtimali yok.

Teklif isterken

Şu altı bilgiyi eksiksiz verin, teklif ilk seferde doğru gelsin.